Jednym z najważniejszych parametrów lokat bankowych jest obok wysokości rocznej stopy oprocentowania, tryb kapitalizacji odsetek. To ona w dużej mierze decyduje o wysokości ostatecznego zarobku, jaki będzie można wypracować na lokacie tradycyjnej.

Zasady kapitalizacji odsetek w produktach bankowych nie dla wszystkich mogą być jasne. Po to powstał ten artykuł – aby każdy był w stanie pojąć „jak to działa”.

 

CZYM JEST KAPITALIZACJA?

Pod pojęciem kapitalizacji odsetek należy rozumieć częstotliwość dopisywania odsetek do kapitału, jaki klient zgromadził na rachunku lokaty. W standardowej lokacie terminowej w banku z reguły odsetki dopisywane są do kapitału na koniec okresu trwania lokaty. Nie powiększają one więc w trakcie trwania umowy lokacyjnej kapitału, od którego naliczane są odsetki. Jeśli klient założyć lokatę terminową na 12 miesięcy z roczną kapitalizacją, to bank obliczy należne mu odsetki i dopisze do kapitału dopiero po roku trwania lokaty, w momencie wypłaty środków na rachunek bieżący depozytariusza.

Korzystną sytuacją dla klienta jest jak najczęstszy tryb kapitalizacji odsetek na lokacie. Kapitalizacja może następować co kwartał, co miesiąc, albo nawet codziennie. Im częściej bank dopisuje do salda lokaty odsetki, tym od większego kapitału są one systematycznie naliczane i więcej klient zarabia.

ZASADA PROCENTU SKŁADANEGO

Częste naliczanie odsetek, czyli duża częstotliwość kapitalizacji na lokacie powoduje, że uruchamiana jest zasada tzw. procentu składanego. Oznacza to w praktyce, że odsetki z pierwszego okresu kapitalizacji dopisywane są do salda rachunku lokacyjnego i w kolejnym okresie na zysk dla klienta pracuje już większa kwota.

Dlatego też dwie lokaty oprocentowane na dokładnie taki sam procent mogą przynieść klientowi zupełnie inny zysk, z uwagi na częstotliwość kapitalizacji odsetek. Przykładowo, lokata na 10 tys. zł oprocentowana na 5 proc. w skali roku da inną wysokość zysku przy kapitalizacji rocznej i miesięcznej. W pierwszym przypadku odsetki brutto wyniosą 500 zł, zaś w drugim co miesiąc do kapitału złożonego na lokacie zostanie dopisane 0,42 proc. kapitału. W pierwszym miesiącu będzie to więc 42 zł i o tyle powiększy się kapitał lokaty. W kolejnych miesiącach dopisywane będą do kapitału kolejne odsetki, a łącznie po roku wyniosą one 515,79 zł. O 15,79 zł więcej niż w przypadku kapitalizacji na koniec okresu trwania lokaty.

Należy pamiętać, że od odsetek od lokaty, bez względu na tryb kapitalizacji, należy opłacić podatek od zysków kapitałowych na rzecz fiskusa w wysokości 19 proc. Podatek pobiera od razu bank i wypłaca klientowi na rachunek bieżący odsetki netto wraz z kwotą kapitału złożonego na lokacie.

EFEKTYWNE I BEZPIECZNE POMNAŻANIE OSZCZĘDNOŚCI

Lokaty terminowe są produktem bankowym pozwalającym klientom na pomnażanie oszczędności i ochronę pieniędzy przed utratą ich wartości w czasie, przy jednoczesnej gwarancji zwrotu zainwestowanych środków finansowych. Podobnie jak i inne depozyty bankowe, lokaty są objęte gwarancją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Przy wyborze lokaty oferowanej przez dany bank należy sprawdzić, jaki zysk przyniesie. Parametrem, który pozwala tego dokonać jest oprocentowanie rzeczywiste.

Poziom rzeczywistego oprocentowania lokaty terminowej w banku informuje klienta, ile faktycznie zarobi, jeśli w nią zainwestuje. Oprocentowanie rzeczywiste powinno być na tyle wysokie, aby zrekompensować wzrost cen występujących w gospodarce (być co najmniej tak wysokie jak inflacja). Realne oprocentowanie można wyliczyć na podstawie oprocentowania netto lokaty i stopy inflacji. Należy w nim uwzględnić ewentualne obciążenia podatkowe, czyli 19 proc. podatku od zysków kapitałowych, które zostanie pobrane jeszcze przed wypłaceniem przez bank klientowi odsetek od lokaty. Warto również poczytać o wadach i zaletach lokat bankowych.

INNE RODZAJE OPROCENTOWANIA

W ofertach i umowach o otwarcie lokaty bankowej można spotkać się i z innymi pojęciami oprocentowania, między innymi z oprocentowaniem netto, oprocentowaniem nominalnym czy efektywnym.

Oprocentowanie netto lokaty to oprocentowanie nominalne po uwzględnieniu podatku od zysków kapitałowych. Jeśli roczna lokata bankowa posiada oprocentowanie na poziomie 4 proc., a przyjęta, obowiązująca w kraju stopa inflacji wynosi 1 proc., to oprocentowanie netto i oprocentowanie realne można wyliczyć:

Oprocentowanie netto: 4 proc. * (1-19 proc. podatku) = 3,24 proc.
Oprocentowanie realne: (1+3,24 proc.)/(1+1 proc. inflacji) – 100 proc. = 2,22 proc.
Oznacza to, że lokata bankowa oprocentowana na 4 proc. w skali roku, realnie pozwoli zarobić 2,22 proc.

Z kolei, oprocentowanie efektywne uwzględnia kapitalizację odsetek. Jeśli więc lokata oprocentowana jest na 4 proc. w skali roku i jest zakładana na 12 miesięcy, zaś kapitalizacja odsetek następuje na koniec lokaty na kwotę 1000 zł, klient zarobi na niej 40 zł. Im częstsza kapitalizacja odsetek, tym więcej można zarobić na lokacie.